Reactie op art van collega Loos in TP nr 8 , dec. 2025
“Mouth taping, hype of hulp”

Wat goed dat er geleidelijk aan meer aandacht komt voor de onderlinge relaties tussen ademhaling(neus of mond), en vooral de rol van neusademhaling op de kaakontwikkeling en groei van het neusskelet, op de slaap en mondgezondheid, maar zeker ook op de algemene gezondheid (slaap, cognitie, autonome zenuwstelsel, cardiovasculair).
Collega Loos buigt zich over de trend om ’s nachts de mond af te plakken, daarmee het openvallen van de mond te voorkomen en neusademhaling af te dwingen. Dat helpt bij het voorkómen van snurken en/of apneu events.
Vanuit mijn eigen kennis en ervaring op dit terrein voeg ik graag nog iets toe aan zijn zeer nuttige betoog.
Er wordt melding gemaakt van de voorkeur voor neusademhaling vanwege de NO(stikstofoxyde) die dan via de door de neus ingeademde lucht nuttige fysiologische effecten heeft. Deze NO vormt een zeer onderscheidend en belangrijk verschil tussen ademen door de neus of de mond.

In 1998 werd de Nobelprijs voor Fysiologie uitgereikt voor de rol van NO in het cardiovasculaire systeem en in diezelfde periode werkte Lundberg in Karolinska aan de ontdekking van de sinus maxillaris als productieplaats voor NO en de rol bij de ademhaling.
Alfred Nobel, de ontdekker van nitroglycerine als explosief, verbaasde zich erover dat hij dit als medicijn voor onder de tong (Nitrobaat) kreeg voorgeschreven om zijn gevaarlijk oplopende bloeddruk op kritische momenten te helpen beteugelen. De werking van Nitrobaat berust op het vrijkomen van NO en de rol in bloedrukregulatie door het vasodilatoire effect.
Aan het begin van mijn studie leerden wij van prof. dr. Abraham-Inpijn over het “sublinguale nitrobaatje” als hulp om bij risicopatiënten een cardiovasculair accident in de tandartsstoel te helpen voorkomen.
.
Om over deze fysiologie meer te leren voor mijn werk als ademcoach kocht ik in 2022 het standaardwerk voor studenten geneeskunde van em. prof. Dr. Bouman, van wie ik vast toehoorder was bij zijn altijd boeiende college’s in 72-73, zijn “Leerboek Medische Fysiologie”. De herziene 4e druk uit 2018. Die zou toch wel informatie geven over de rol van NO, geproduceerd in de sinus van de bovenkaak, en waarvan de positieve effecten tot uiting komen via de neusademhaling.
Helaas geen woord hierover ondanks het vele gepubliceerde werk (140 publicaties tussen 1995 en 2005).
Hoewel ik de aanbeveling van collega Loos om een advies over “mouth taping” te baseren op gedegen kennis en relevante ervaring volledig onderschrijf, zou het verwijzen hiervoor naar huisarts of KNO gezien het bovenstaande mogelijk op onbegrip of ontbrekende inzichten stuiten. Goede begeleiding en coaching zijn zeker onmisbare aspecten.
Het kan lastig zijn om op dit zich snel ontwikkelende grensgebied tussen verschillende disciplines competente zorgverleners te vinden.
Collega Loos waarschuwt voor toepassing bij chronische neusverstopping(functionele aspecten) en beperkte doorgankelijkheid (anatomie). Hoewel dit op zich terecht is zijn er voldoende aanwijzingen(anekdotisch en publicaties) die aangeven dat juist neusademhaling de beste remedie is om de meeste chronisch verstopte neuzen te “ontstoppen” en de rol die NO daarbij vervult, waardoor mijns inziens oorzaak en gevolg ter discussie staan. Adem je door de mond vanwege de verstopte neus? Óf is je neus verstopt door mondademhalen? Meestal dus het laatste. De basale anatomie moet uiteraard wel voor voldoende doorgankelijkheid zorgen.
Om eventuele angstgevoelens of paniekreacties te voorkomen kan het raadzaam zijn om ter gewenning te starten met afplakken bij bewustzijn, bv een uurtje in de avond.

Met hartelijke groet,
Pieter van Elsas