Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Het raadsel van de immuniteit

Frank Heynick
Hoe komt het dat mensen die geïnfecteerd en ziek worden (hopelijk) herstellen? En waarom zijn ze daarna vaak immuun voor een aanval van dezelfde ziekte, maar niet voor een andere? Dat was eeuwenlang een puzzel.
Premium
De historicus Thucydides schreef laat in de vijfde eeuw v.Chr. over een epidemie die voor een tweede keer Athene teisterde: ‘Degenen die de eerste keer van de ziekte hersteld waren hadden geen vrees, want deze mensen werden nooit voor een tweede keer aangevallen, althans nooit dodelijk.’
Dit was de tijd van de op rationele verklaringen gebaseerde leer van Hippocrates, bevrijd van het concept van ziekten en plagen als straf van God of de goden. Ziekte was voor de Hippocratische artsen het gevolg van onbalans tussen de vier ‘lichaamssappen’ (humores) in de patiënt: flegma, bloed, gele en zwarte gal. Epidemieën in een bepaald geografisch gebied waren te wijten aan storingen als gevolg van een combinatie van bepaalde klimatologische factoren, waaronder ‘slechte dampen’.
Wat immuniteit betrof speculeerden de artsen dat wanneer het lichaam van een bepaalde ziekte genezen was, het een verhoogde stabiliteit van de lichaamssappen had gekregen en daardoor minder vatbaar voor die ziekte was geworden.

Uitgeput

In de zeventiende eeuw werd via een zelfgemaakte microscoop aan de ogen van Antoni van Leeuwenhoek een tot dan toe onvoorstelbare wereld van ‘kleine diertgens’ – micro-organismen – geopenbaard. In de loop van de negentiende eeuw won Louis Pasteurs ziektekiemtheorie van overdraagbare ziekten langzaam maar zeker terrein. De Beierse arts Jakob Henle, een pionier op dit gebied, poneerde in 1840 met betrekking tot immuniteit, dat voor een gegeven soort pathogeen de specifiek voor hem benodigde voeding in een menselijk lichaam op een enig moment uitgeput raakt waardoor hij zich niet meer kan

Premium

Wilt u dit artikel lezen?


    Al abonnee? Log dan in

    Dit artikel is verschenen in TandartsPraktijk nr. 5, 2020.

    Geef uw reactie

    Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.