Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

De raadsels van de giftanden

dr. Frank Heynick
De ontwikkeling in de loop van de evolutie van tanden waarmee gif geïnjecteerd wordt, bleek grote voordelen te hebben bij sommige diersoorten, voornamelijk slangen. Maar er zijn een paar kenmerken van deze elementen die tot voor kort onverklaarbaar waren.
Premium

Tanden en kiezen bij gewervelde diersoorten – vissen, amfibieën, reptielen, (oer)vogels, en zoogdieren – hebben verschillende functies, waaronder het snijden en vermalen van voedsel. Maar als je een roofdier bent, moet je eerst een prooi vangen. En als je een prooi bent moet je je kunnen verdedigen als je niet kunt ontsnappen. In beide gevallen hebben bij veel diersoorten de voortanden nog een onmisbare functie, die in de loop van de evolutie precies aangepast zijn. Denk daarbij vooral aan de lange scherpe hoektanden.

Een bijzondere ontwikkeling die alleen bij een klein aantal diersoorten, voornamelijk slangen, plaatsvond, zien we bij de giftand. De evolutie hiervan ging gepaard met het ontstaan van giffen uit het speeksel dat (weten we nu uit genetische analyse) zo’n 170 miljoen jaar geleden begon. Het in de gifklier gemaakte toxicum verlamt de prooi en maakt deze ook makkelijker te verteren. Bij verschillende slangsoorten zijn in de loop van de miljoen eeuwen de biochemische kenmerken van de giffen ook verder aangepast, afhankelijk van de prooisoorten in de omgeving (en ook van vijanden waartegen de slang zich moet verdedigen). Bij de meeste hedendaagse slangsoorten is het speeksel echter niet of weinig giftig – een terugkeer in de evolutie van een biochemische naar

Premium

Wilt u dit artikel lezen?


    Al abonnee? Log dan in

    Dit artikel is verschenen in TandartsPraktijk nr. 9, 2016.

    Geef uw reactie

    Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.