Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

De Pellagra-pandemie

Frank Heynick
Ruim een eeuw geleden overleden zo’n honderdvijftigduizend mensen met als symptomen opgezwollen mondvlies en ruwe tongen. De medici braken zich het hoofd wat daarvan de oorzaak kón zijn.
Premium
In de tachtiger jaren van de 19e eeuw waren zo’n honderdduizend mensen in Noord-Italië slachtoffer van de ziekte die men ‘pellagra’ noemde. Opvallend voor de artsen was wat zich in de mond van de patiënten afspeelde. Maar daar bleef het niet bij. Zoals een vooraanstaande Engelse arts schreef: ‘The aphorism “raw red tongue, raw red gut” may contain more than a grain of truth; the tongue may be regarded as a mirror of the stomach and intestines … a similar condition is seen in pellagra.’ Het ging bij pellagralijders verder dan diarree: ook dermatitis, dementie, en bij zo’n vier van de tien gevallen het allerergste: het vierde d-‘symptoom’, de dood.

Vlieg

Wat was de etiologie van pellagra? De crisis deed zich voor in een tijd van razendsnelle doorbraken op het gebied van overdraagbare ziekten, de bepaling van de verantwoordelijke bacteriën, fungi, en (nog niet onder de optische microscopen te zien) virussen en hun manier van verspreiding. Een vooraanstaande Italiaanse medicus, Luigi Sambon, poneerde dat vliegen in de omgeving van waterstromen de vectoren van pellagra waren en dat het micro-organisme een protozoön of trypanosoom was. De Italiaanse psychiater Cesar Lombroso (beroemd als grondlegger van de criminologie, maar ook op andere gebieden actief) stelde dat de boosdoener een fungus was die in aangetaste maïs een gif uitscheidde.
In het eerste decennium van de twintigste eeuw ging pellagra globaal. In de VS, vooral in de zuidelijke staten, werden artsen met talloze mensen geconfronteerd met opgezwollen mondvlies, ruwe tongen en de andere
Premium

Wilt u dit artikel lezen?


    Al abonnee? Log dan in

    Dit artikel is verschenen in TandartsPraktijk nr. 7, 2020.

    Geef uw reactie

    Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.