Weet je het nog? Van vroeger? Dan zat je in de bioscoop te wachten tot de film begon. Eerst een reclameblok en dan werd ’ie rondgestuurd. Het licht was nog gedempt als de Biobus van hand tot hand ging. De Biobus. Geld inzamelen voor het Bio Vakantieoord, een park op de Veluwe waar gezinnen met meervoudig gehandicapte kinderen op vakantie kunnen. Daar werd geld voor ingezameld vóór iedere bioscoopvoorstelling. Dat gebeurt nog steeds, niet meer met een rondgaande collectebus maar tegenwoordig digitaal. Ik vond dat mooi, je kon er anoniem geld in gooien of de bus doorgeven aan je buur zonder je portemonnee te trekken. Niemand wist na de voorstelling wie wél en wie níet gegeven had. Er was ook niemand die er prat op ging een briefje van vijf gulden in de bus te hebben gestopt. Die met een post-it op het voorhoofd liep in de foyer: ‘IK HEB VIJF GULDEN GEGEVEN!’
Daar moest ik aan denken daags na de Landelijke Tandartsdag eind september toen ik al die berichten op de socials voorbij zag komen van praktijken die in al hun goedheid de deuren hadden geopend voor gratis behandelingen van minder bedeelden met kiespijn. Wat waren we trots op onszelf. Dat hadden we toch maar mooi gedaan met zijn allen. Ooit begonnen als een lovenswaardig initiatief in Rotterdam, nu gekaapt door onder andere de KNMT om het imago van de tandarts op te poetsen. Pure marketing die – in tegenstelling tot de Biobus – niets te maken heeft met sociaal bewustzijn, maar veeleer met het oppoetsen van ons geschonden blazoen na ons geweeklaag over het verlagen van de tarieven. Als je werkelijk begaan met het tandheelkundig lot van de sociaal zwakkeren in onze verharde, door marktwerking verziekte samenleving is een krachtiger signaal nodig. Een dagje per jaar gratis kiezen trekken, endo’s inzetten of drukplekjes wegslijpen is een druppel op de gloeiende plaat. Liefdadigheid voor de bühne en voor de leuke berichtjes op de sociale media. Dit soort goedbedoelde liefdadigheid houdt de tandheelkundige armoede in stand als het niet hand in hand gaat met veel krachtigere signalen. Wij tandartsen moeten niet accepteren dat de mondzorg in Nederland verder verloedert. Maak tandheelkundige basiszorg toegankelijk voor de zwakkeren en laat de sterkeren die last dragen. Daar moet de KNMT een leidende rol in spelen en niet in het oppoetsen van ons imago.
De kop van het artikel voorspelde al niet veel goeds.
En na het lezen bleef vooral teleurstelling over.
Daar waar de schrijver in het voorwoord TP (TandartsPraktijk), jaargang 46, nr 7 oktober 25), de kans had om enthousiaste en gemotiveerde collega’s te waarderen – collega’s die zich met volle overgave en geheel belangeloos hebben ingezet en daarmee veel voor anderen hebben betekend – koos hij ervoor om deze groep mondzorgprofessionals neer te zetten als inhalig en op marketing gericht.
Dat is jammer omdat er totaal voorbij wordt gegaan aan het groeiende probleem: steeds meer mensen kunnen zich geen basis mondzorg veroorloven.
Op deze manier wordt deze nijpende kwestie niet op de juiste manier onder de aandacht gebracht.
Het is toch niet zo vreemd dat er collega’s zijn die dit probleem signaleren, erkennen en daadwerkelijk willen bijdragen aan een oplossing voor deze vorm van armoede?
Er zullen altijd mensen zijn die vooral vanaf de zijlijn commentaar leveren. Juist daarom is het belangrijk dat we met elkaar het gesprek voeren over het probleem en samen zoeken naar manieren om de aanpak te verbeteren.
Met dit mooie initiatief is juist een belangrijk probleem aan de kaak gesteld.
Ik ben van mening dat de schrijver het artikel positiever had kunnen insteken.
Als je zelf niet bereid bent om eraan mee te doen, had je met het artikel en je bereik collega’s kunnen enthousiasmeren en motiveren, zodat er volgend jaar en de daaropvolgende jaren een steeds grotere groep van ons, mondzorgprofessionals, meedoet aan dit mooie project.
Juist een kleine daad door onze beroepsgroep kan voor de ontvanger heel groots zijn en datzelfde geldt voor het verloop van dit project.
Wat ooit klein begon in Rotterdam, vond dit jaar voor het eerst plaats in Amsterdam, bewust gestart in Zuidoost. Hopelijk inspireert dat ook collega’s elders in het land om zich bij dit belangrijke en helaas broodnodige initiatief aan te sluiten.
Het blijft schrijnend dat steeds meer mensen zich zelfs de basis mondzorg niet meer kunnen veroorloven.
Daarin geef ik de schrijver gelijk: er moet echt meer aandacht en geld gaan naar preventie.
Omdat preventieve zorg steeds vaker uit het verzekeringspakket verdwijnt, groeit de groep zorgmijders. Patiënten komen pas bij de mondzorgprofessional als het te laat is, waardoor grotere en kostbaardere behandelingen nodig zijn.
Juist daarom is het zo belangrijk om eerder in te grijpen.
Laten we als beroepsgroep samen blijven investeren in preventie, in plaats van pas in actie te komen als het te laat is.
Voorkomen is en blijft beter dan genezen.
Purdey Boenink-Axwijk, tandartspraktijk Evidentaal (Amsterdam Zuidoost)