Mondziekten behoren wereldwijd tot de meest voorkomende aandoeningen. Volgens het rapport hebben naar schatting 3,7 miljard mensen te maken met mondproblemen. De economische gevolgen zijn aanzienlijk: de totale kosten worden geraamd op circa 710 miljard dollar per jaar, waarvan een groot deel verband houdt met productiviteitsverlies door ziekteverzuim en verminderde prestaties tijdens het werk. Ondanks die omvang speelt mondgezondheid momenteel slechts een beperkte rol in programma’s rond gezondheid en inzetbaarheid op de werkvloer. Dat leidt ertoe dat werknemers vaak doorwerken met pijn of klachten, of juist uitvallen.
Gemiste kans
Volgens de FDI vormt de werkplek een van de meest kansrijke omgevingen om mondgezondheid te verbeteren, simpelweg omdat een groot deel van de volwassen bevolking er dagelijks aanwezig is. Toch is beleid rond mondzorg op het werk wereldwijd nog versnipperd en weinig ontwikkeld. Het rapport noemt de werkplek daarom expliciet een onderbenutte plaatst voor preventie en vroege signalering van mondproblemen. Integratie van mondgezondheid in bedrijfsgezondheidszorg en arbodiensten kan helpen om klachten eerder te herkennen en aan te pakken.
Presenteisme
Een belangrijk argument in het rapport is dat mondgezondheid direct samenhangt met arbeidsparticipatie en productiviteit. Problemen zoals cariës of parodontale aandoeningen leiden niet alleen tot verzuim, maar ook tot zogenoemde presenteisme: werknemers die wel aanwezig zijn maar minder presteren door pijn of ongemak. Door mondzorg structureel onderdeel te maken van gezondheidsbeleid op de werkvloer, kunnen bedrijven volgens de FDI bijdragen aan een gezondere en duurzamere inzetbaarheid van werknemers.
Vier richtingen
Hoewel het thema nog relatief nieuw is, ziet de FDI wereldwijd al verschillende benaderingen ontstaan. Het rapport onderscheidt vier hoofdmodellen voor de implementatie van mondzorg op de werkvloer:
- regulerende of risicogerichte modellen
- integratie in arbodiensten en bedrijfsgezondheid
- publieke gezondheidsprogramma’s gericht op werkenden
- initiatieven van werkgevers en verzekeraars gericht op preventie en toegang tot zorg
Deze initiatieven staan volgens de FDI nog in de kinderschoenen, maar laten wel zien dat grootschalige toepassing mogelijk is. De FDI pleit voor een meer gecoördineerde aanpak, met concrete stappen zoals:
- betere beleidsafstemming tussen gezondheids- en arbeidsdomein
- ontwikkeling van praktische richtlijnen voor werkgevers
- meer onderzoek en dataverzameling over effectiviteit
- opschalen van succesvolle pilots en programma’s
- intensievere samenwerking tussen publieke en private partijen
