Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Nieuwe richtlijn Xerostomie en hyposialie gerelateerd aan medicatie en polyfarmacie

Onlangs is de nieuwe KIMO-richtlijn Xerostomie en hyposialie gerelateerd aan medicatie en polyfarmacie verschenen. Vooral oudere mensen kunnen te maken krijgen met xerostomie of hyposialie als gevolg van medicijngebruik. De richtlijn behandelt vooral hoe mondverzorgers xerostomie/hyposialie zoveel mogelijk kunnen beperken.

 

 

Het KIMO heeft in overleg met het Zorginstituut Nederland en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport drie praktijkrichtlijnen voor kwetsbare ouderen opgesteld (periode 2016-2020). De drie onderwerpen zijn tijdens een speciaal belegde conferentie met verschillende beroepsgroepen bepaald.

Aanbevelingen

De richtlijn Xerostomie en hyposialie gerelateerd aan medicatie en polyfarmacie bevat een aantal aanbevelingen. Veel aandacht wordt besteed aan medicijnen die xerostomie/hyposialie als bijwerking kunnen hebben. Aandachtspunten voor patiënten bij wie xerostomie/hyposialie is vastgesteld zijn:

  • de frequentie van periodieke mondonderzoeken;
  • het gebruik van speekselsubstituten of speekselstimulantia;
  • de preventie en behandeling van (wortel)cariës.

Maar ook het informeren van patiënten die de oorzakelijke medicatie krijgen voorgeschreven en mogelijk overleg tussen tandarts, voorschrijver van de medicatie en apotheker wordt behandeld.

Xerostomie en/of hyposialie in de praktijk

Het uitgangspunt moet zijn: een klacht van een patiënt of het vermoeden van xerostomie/hyposialie op grond van de eigen waarneming. De richtlijn vermeldt: ‘Indien een patiënt meldt dat hij of zij hinder ondervindt van een droge mond of wanneer bij mondonderzoek tekenen worden gezien van monddroogheid, dient een mondzorgverlener na te gaan of de patiënt medicamenten gebruikt waarvan bekend is dat deze xerostomie en/of hyposialie kunnen veroorzaken.’

Belangrijkste oorzaken

Naast medicatie zijn radiotherapie in het hoofd-halsgebied, chemotherapie voor kanker elders in het lichaam en het syndroom van Sjögren de belangrijkste oorzaken van xerostomie/hyposialie. De gevolgen voor de speekselsecretie zijn nagenoeg onafhankelijk van de oorzaak. Daarom zijn ook de preventieve maatregelen en de behandeling niet verschillend. Ongeacht de oorzaak, is de mate van reductie van de speekselsecretiesnelheid in rust en na stimulatie een belangrijke overweging bij de aanpak.

Voorkomen van cariës en erosie bij xerostomie/hyposialie

In de richtlijn is de aanbeveling opgenomen: ‘Zodra een mondzorgverlener bij patiënten met xerostomie/hyposialie tekenen ziet van erosie en/of cariës op gebitsvlakken die gewoonlijk niet snel worden aangetast (cervicale regio, gladde vlakken) moet het interval tussen periodieke mondonderzoeken worden verkort en een effectief fluoridebeleid worden ingesteld.’

Preventie

De eigen waarneming van mondzorgverleners is even belangrijk als het registreren van klachten. Er moet extra aandacht zijn bij elke wijziging in of uitbreiding van de medicatie.

Aanpassen medicatie

Dit moet altijd plaatsvinden in goed overleg tussen tandarts, voorschrijver van het medicament en apotheker, waarbij uiteraard de gezondheid en het welzijn van de patiënt centraal moeten staan.

Belang van een goede anamnese

Mondzorgverleners kunnen de richtlijn pas goed toepassen als zij op de hoogte zijn van het medicatiegebruik van iedere patiënt die in de behandelstoel ligt (anamnese).

Doelgroep

Primaire doelgroepen van de richtlijn zijn tandartsen, tandarts-specialisten en mondhygiënisten. Maar ook andere zorgverleners, zoals artsen en apothekers, kunnen wellicht iets aan de richtlijn hebben.

Tip voor uw patiënten: patiënten kunnen heel eenvoudig een actueel medicatieoverzicht opvragen bij de apotheek.

Bekijk de volledige richtlijn
Bekijk de samenvatting van de richtlijn
Bekijk het implementatieplan

Bron: Dental info
Beeld: © Monkey Business – Fotolia


Gerelateerd

Praktische mondzorghandvatten voor kwetsbare ouderen thuis

Nieuwe richtlijn ‘Mondzorg voor Jeugdigen preventie en behandeling van cariës’

Geef uw reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.